De EMAS-verordening en verificatie
- EMAS-verordening
- Doelstelling EMAS
- Wanneer kan een organisatie worden geregistreerd?
- Het verificatiesysteem EMAS
- Relatie met certificatie volgens ISO 14001
- Wie zijn erkend als milieuverificatie-instellingen voor EMAS?
- Welke organisaties kunnen deelnemen?
- Voor welke organisaties is EMAS-registratie interessant?
EMAS-verordening
EMAS staat voor ‘Eco Management and Audit Scheme’. Dit is de titel van een verordening van de Europese Unie die de lidstaten verplicht om een systeem in te voeren waarbij organisaties het recht kunnen krijgen om een Europees ‘milieu-logo’ te voeren. Deelname aan de EMAS-verordening is vrijwillig. De teksten van de EMAS-verordening zijn digitaal beschikbaar als PDF document en in het Nederlands en Engels te downloaden via het overzicht publicaties. Een hard-copy is te bestellen bij SCCM.
Doelstelling EMAS
De doelstelling
van de verordening is om alle soorten organisaties te stimuleren tot
verbetering van de milieuprestaties. Uitgangspunt is het stimuleren
van continue verbetering van de milieuprestaties door invoering van
een milieumanagementsysteem, interne audits en het uitbrengen van een
milieujaarverslag.
Wanneer kan een organisatie worden geregistreerd?
Een organisatie kan worden geregistreerd als EMAS-deelnemer wanneer:
- Een milieumanagementsysteem is ingevoerd.
- Een milieuverslag is opgesteld (in de EMAS-verordening wordt dit een milieuverklaring genoemd).
- Een erkende milieuverificatie-instelling het milieumanagementsysteem en de milieuverklaring heeft goedgekeurd.
In de tekst
van de verordening zijn eisen opgenomen waaraan het milieumanagementsysteem
en de milieuverklaring moeten voldoen. De ISO 14001-norm vormt de basis
voor de eisen van het milieumanagementsysteem. De milieuverklaring
is vergelijkbaar met een milieujaarverslag. De eisen voor de milieuverklaring
zijn vastgelegd in de verordening.
Wanneer de erkende milieuverificatie-instelling het milieumanagementsysteem
en de milieuverklaring heeft goedgekeurd kan de organisatie een registratie
aanvragen bij de ‘competent body’ in de betreffende lidstaat.
In Nederland is SCCM door het ministerie van VROM daarvoor aangewezen.
Het verificatiesysteem EMAS
Het verificatiesysteem EMAS bevat ‘spelregels’ voor de verificatie van het milieumanagementsysteem en de milieuverklaring. Alle verificatie-instellingen hanteren het verificatiesysteem bij het uitvoeren van audits. Het verificatiesysteem bevat:
- Een interpretatie van de EMAS-verordening (de interpretaties zijn bindend).
- Richtlijnen voor de organisatie van de verificatie-instelling.
- Afspraken over de werkwijze van de verificatie-instelling.
Het verificatiesysteem wordt op basis van actuele ontwikkelingen door
het CCvD regelmatig verbeterd. De wijzigingen worden besproken met de
verificatie-instellingen om te zorgen dat deze ook praktisch uitvoerbaar
zijn.
Wilt u de tekst van het verificatiesysteem downloaden, dan kan dat via de publicatielijst.
Relatie met certificatie volgens ISO 14001
In Nederland is ervoor gekozen om de uitvoering van de EMAS-verordening zoveel mogelijk te combineren met de certificatie van milieumanagementsystemen
volgens de internationale norm ISO 14001.
In de praktijk betekent dit dat een organisatie die is gecertificeerd
volgens het ISO 14001 certificatiesysteem van SCCM, heeft voldaan aan
de eisen die de EMAS-verordening stelt aan het milieumanagementsysteem.
De organisaties die over een dergelijk ISO 14001 certificaat beschikken
hoeven alleen nog de zogenaamde milieuverklaring op te stellen en te
laten beoordelen.
Ook is het mogelijk om zonder ISO 14001-certificaat aan de EMAS-verordening
deel te nemen. In dat geval moet de erkende milieuverificatie-instelling
zowel het milieumanagementsysteem als de milieuverklaring beoordelen.
De beoordeling van het milieumanagementsysteem is vergelijkbaar met een
beoordeling in het kader van een ISO 14001-certificatieonderzoek.
Wie zijn erkend als milieuverificatie-instellingen voor EMAS?
In Nederland wordt de erkenning van milieuverificatie-instellingen verzorgd door de Raad voor Accreditatie. Om te worden erkend door de Raad voor Accreditatie dient de milieuverificatie-instelling een overeenkomst met SCCM te hebben voor het gebruik van het EMAS verificatiesysteem van SCCM. Het EMAS verificatiesysteem bevat de ‘spelregels’ voor het verificatieproces en is opgebouwd uit drie onderdelen:
- De interpretatie van de EMAS-verordening.
- De organisatie van de milieuverificatie-instelling.
- De werkwijze van de milieuverificatie-instelling.
Aan de EMAS milieuverificatie-instellingen worden vergelijkbare eisen
gesteld als aan een certificatie-instelling voor ISO 14001. Alle in Nederland
erkende milieuverificatie-instellingen voor EMAS hebben ook een erkenning
als ISO 14001 certificatie-instelling.
Milieuverificatie-instellingen die zijn erkend in andere EU lidstaten
kunnen ook in Nederland verificatiewerkzaamheden verrichten. Hieraan
zijn echter wel een aantal voorwaarden verbonden.
Welke organisaties kunnen deelnemen?
Elke organisatie kan deelnemen, zowel profit als non-profit; dienstverlenend of industrieel en groot of klein. In de verordening staan specifieke sectoren aangegeven. Kleine organisaties kunnen, wanneer zij aan bepaalde voorwaarden voldoen, een verlichting aanvragen voor de frequentie waarmee een volledige milieuverklaring en een bijgewerkte milieuverklaring moeten worden geverifieerd. In plaats van een driejaarlijkse cyclus voor het opstellen en verifiëren van een complete milieuverklaring is voor deze organisaties een vierjaarlijkse cyclus mogelijk. De bijgewerkte milieuverklaring hoeft dan niet jaarlijks maar tweejaarlijks te worden geverifieerd.
Voor welke organisaties is EMAS-registratie interessant?
Deelname aan de EMAS-verordening is vooral interessant voor organisaties die reeds beschikken over een gecertificeerd milieumanagementsysteem en daarnaast ook een milieujaarverslag voor het publiek uitbrengen.
Door deelname aan de EMAS-verordening kan het vertrouwen in de kwaliteit van de milieu-informatie en het milieujaarverslag worden vergroot. Het milieuverslag stijgt in waarde. De inhoud is tenslotte door een onafhankelijke deskundige beoordeeld.
Wanneer een organisatie beschikt over een gecertificeerd milieumanagementsysteem blijven de kosten voor de inschakeling van een milieuverificatie-instelling beperkt. Het gecertificeerde milieumanagementsysteem hoeft niet opnieuw te worden beoordeeld. Alleen de inhoud van de milieuverklaring moet worden beoordeeld. Als de certificatie-instellingen ook erkend is voor de uitvoering van EMAS-verificaties, kan de EMAS/beoordeling worden gecombineerd met de ISO 14001-audits. Omdat de milieuverificatie-instelling bekend is met de activiteiten van de organisatie kan de beoordeling van de milieuverklaring efficiënt worden uitgevoerd.
Deelname aan de EMAS-verordening kan een extra waarde hebben voor organisaties die veel op de Duitse markt werken. In Duitsland is de EMAS-verordening vrij bekend en zijn een groot aantal organisaties geregistreerd.
