ISO 14001 in detail

 

In dit onderdeel van het milieumanagementsysteem legt de organisatie algemene uitgangspunten voor het milieubeleid vast. In het onderdeel planning worden deze uitgangspunten uitgewerkt in concrete doelstellingen, taakstellingen en milieumanagementprogramma’s.

 

Wat betreft het milieubeleid moet een organisatie zich committeren aan drie basisverplichtingen:

voldoen aan relevante wet- en regelgeving;

streven naar continue verbetering van milieuprestaties;

streven naar preventie van milieubelasting.

Veel organisaties hebben het milieubeleid vastgelegd in een zogenaamde milieubeleidsverklaring. De milieubeleidsverklaring mag ook gecombineerd worden met de beleidsverklaring voor andere onderwerpen.

 

De beleidsuitgangspunten moeten vanuit de specifieke organisatieomstandigheden worden vertaald in doelstellingen en programma’s die zijn gericht op verbetering van de milieuprestaties en de beheersing van de milieukritische activiteiten. Daarvoor is het essentieel dat alle milieuaspecten (alle interacties tussen de organisatie en milieu) worden geïnventariseerd, zoals emissies naar de omgeving, maar ook productgerelateerde milieuzaken en milieueffecten die optreden bij toeleveranciers en onderaannemers. 

In het informatieblad ‘Inventarisatie en evaluatie van milieuaspecten’ worden voorbeelden van verschillende methodes gegeven om de milieuaspecten te identificeren en evalueren. Steeds vaker passen bedrijven daarbij een risicobenadering toe (kans x effect) die bekend is van de evaluatie van veiligheidsrisico’s.

 

Afhankelijk van de ernst van de (mogelijke) milieueffecten speelt wat in de wet- en regelgeving is opgenomen een belangrijke rol. Eisen uit wet- en regelgeving bepalen het minimumniveau voor de geformuleerde doelstellingen. In het informatieblad ‘Naleving wet- en regelgeving met een managementsysteem’ zijn voorbeelden opgenomen voor de wijze waarop de wet- en regelgeving en de eisen daaruit kunnen worden vastgelegd.

 

Voor de realisatie van de doel- en taakstellingen en het milieumanagementprogramma zijn allerlei organisatorische maatregelen nodig. Het gaat dan om onder meer het vastleggen van taken, verantwoordelijkheden; procedures en werkinstructies voor werkzaamheden en activiteiten die samenhangen met de belangrijke milieuaspecten; opleiding van personeel; interne en externe communicatie en het beheer van de informatie en documenten. Daarnaast dient een organisatie zich voor te bereiden op mogelijke noodsituaties. Ook kan het zijn dat technische maatregelen moeten worden genomen om doelstellingen te halen.

 

De organisatie dient zichzelf te controleren door meting en monitoring van de milieukritische activiteiten en de naleving van wet- en regelgeving. Daarnaast zijn er interne milieuaudits om de goede werking en samenhang van het systeem als geheel te analyseren. Een belangrijk criterium is daarbij of het milieumanagementsysteem in staat is de geformuleerde doelstellingen te realiseren. Bij geconstateerde afwijkingen worden corrigerende en preventieve maatregelen geformuleerd.

 

De directie moet de werking van het milieumanagementsysteem periodiek beoordelen en zich daarbij de vraag stellen of de doelstellingen moeten worden bijgesteld, bijvoorbeeld vanwege het streven naar continue verbetering zoals vastgelegd in het milieubeleid. Met het opnieuw vaststellen van beleid en doelstellingen begint de beheers- en verbetercyclus opnieuw.