Veelgestelde vragen ISO 14001
1. Heeft de overheid een rol bij behalen van een ISO 14001 certificaat?
2. Wat is een reële tijdsbesteding voor een certificatieproces?
3. Welke certificatie-instelling kunnen wij het beste nemen?
6. Wordt een ISO 14001-certificaat afgegeven voor een gehele organisatie of ook voor onderdelen ervan?
11. Hoe kom ik te weten welke organisaties ISO 14001 zijn gecertificeerd?
13. Op welk moment kan ik mijn organisatie laten certificeren volgens ISO 14001?
22. Wat is de betekenis van certificatie in relatie tot de naleving van wet- en regelgeving?
1. Heeft de overheid een rol bij behalen van een ISO 14001 certificaat?
De overheid heeft geen enkele bemoeienis met het certificatieproces. De certificatie-instelling komt zelfstandig tot een oordeel of het milieumanagementsysteem wel of niet aan alle eisen van de ISO 14001-norm voldoet. De certificatie-instelling beoordeelt onder meer of noodzakelijke vergunningen aanwezig zijn en de organisatie in staat is te voldoen aan de gestelde vergunningvoorschriften. Wanneer er afwijkingen zijn van vergunningvoorschriften is van belang dat de organisatie daarover gecommuniceerd heeft met de overheid. Het is aan de overheid om te bepalen welke consequenties aan eventuele overschrijdingen worden verbonden. De certificatie-instelling beoordeelt of de overheid op tijd op de hoogte wordt gesteld en eventuele afspraken ook worden nagekomen.
Omdat het ISO 14001-certificaat gebruikt kan worden om de relatie met de overheid te verbeteren, adviseert SCCM om voor uitvoering van het certificatie-onderzoek de overheid schriftelijk in kennis te stellen van het voornemen tot ISO 14001-certificatie. Door de overheid gelegenheid te bieden aandachtspunten aan te geven voor het certificatieonderzoek kunnen verrassingen achteraf worden voorkomen en kan het vertrouwen in het ISO 14001-certificaat worden versterkt. Steeds vaker komt het ook voor dat bedrijven de overheid de mogelijkheid bieden het certificatieonderzoek te observeren. De toegevoegde waarde van het certificatieproces wordt dan door de overheid in de praktijk ervaren.
2. Wat is een reële tijdsbesteding voor een certificatieproces?
De tijd die een certificatie-instelling nodig heeft voor een certificatieonderzoek is van verschillende factoren afhankelijk en moet bij elke organisatie opnieuw worden vastgesteld. Een belangrijke factor is de aard van de activiteiten en het aantal belangrijke milieuaspecten dat daar mee samenhangt. Verder speelt de omvang van de organisatie, het al dan niet werken in ploegen en een eventuele combinatie met de certificatie van andere managementsystemen (kwaliteit, arbo, energie) een rol. Wanneer een organisatie het milieumanagementsysteem goed heeft gedocumenteerd en zorgt voor interne audits van een hoog niveau zal dit ook een gunstig effect hebben op de tijd die de certificatie-instelling nodig heeft. Op basis van een in-take gesprek geven de meeste certificatie-instellingen een indicatie van de tijd en kosten die gemoeid zijn met het vooronderzoek, het certificatie-onderzoek en de periodieke controles. Om een indruk te geven van de benodigde tijd het volgende voorbeeld. De uitvoering van een vooronderzoek en certificatieonderzoek bij een machinefabriek met circa 100 mensen die niet in ploegen werken en waar geen kwaliteitszorgsysteem is kost circa 8 mensdagen. Voor controles komen daar nog circa 2 dagen per jaar bij.
3. Welke certificatie-instelling kunnen wij het beste nemen?
In Nederland zijn ruim 20 certificatie-instellingen aangesloten bij SCCM en voor ISO 14001-certificatie geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie. De erkenning door de Raad voor Accreditatie is gekoppeld aan bepaalde bedrijfstakken ‘de scope’ van de erkenning. De ‘scope’ van de erkenning is afhankelijk van de kennis en ervaring die de certificatie-instellingen (CI’s) in huis heeft over de verschillende bedrijfstakken. Er zijn CI’s die een erkenning hebben voor zo goed als alle bedrijfstakken. Er zijn ook CI’s die er voor kiezen om zich te specialiseren in bepaalde sectoren. Bijvoorbeeld de voedingssector, grafische sector of de bouw. Een belangrijk criterium bij de keuze van de CI is of deze een toegevoegde waarde kan leveren en de organisatie kan stimuleren tot een steeds verdere verbetering van het milieumanagementsysteem. De kwaliteiten van de auditors, zowel de inhoudelijke deskundigheid, bekendheid met de activiteiten van de organisatie als de wijze van werken spelen dan een belangrijke rol. Gebruikelijk is om bij de keuze van een CI enkele CI’s uit te nodigen om naast een indicatie van de kosten ook kennis te maken met de werkwijze. Bij SCCM is een overzicht beschikbaar van de aangesloten CI’s. De door SCCM uitgegeven lijst van ISO 14001-gecertificeerde organisaties geeft inzicht in de terreinen waar de CI’s werkzaam zijn.
4. Wat is de relatie tussen productgerichte milieumanagement en een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001?
Door het ministerie van IenM (voorheen VROM) en de Vereniging VNO-NCW is in de periode 2000 - 2006 aandacht besteed aan het onderwerp ‘productgericht milieumanagement’. Centraal daarbij staat dat de milieu-aspecten van het product vanuit de keten dienen te worden benaderd. De milieubelasting kan namelijk ook bij toeleveranciers en bij afnemers ontstaan. Een betere afstemming tussen de verschillende partijen in de keten kan het terugbrengen van de milieubelasting mogelijk maken.
De ISO 14001-norm verplicht organisaties om bij de inventarisatie van de milieuaspecten uit te gaan van de ‘producten, activiteiten en diensten’ van de organisatie. Ook dient volgens de ISO 14001-norm aandacht te worden besteed aan de milieuaspecten bij toeleveranciers. Het concept van ‘productgericht milieumanagement’ past dan ook in de ISO 14001-norm. De verschillende publicaties van het ministerie en de Vereniging VNO-NCW geven handvatten om dit onderwerp binnen de ISO 14001-norm ‘handen en voeten te geven’. Er hoeft dus geen nieuw managementsysteem te worden opgezet. Binnen de ‘plan-do-check-act’ cyclus van het milieumanagementsysteem worden ook de productgerichte milieuaspecten aangestuurd.
5. Hebben wij voldaan aan de eisen uit de ISO 14001-norm met betrekking tot monitoring en metingen wanneer wij de meet- en registratieverplichtingen uit de milieuvergunning uitvoeren?
Daarmee zal meestal niet voldaan zijn aan de eisen uit de ISO 14001-norm. Een organisatie moet volgens de ISO 14001-norm de belangrijkste kenmerken monitoren en meten van de werkzaamheden en activiteiten die een belangrijk effect (kunnen) hebben op het milieu. De organisatie moet daarnaast in staat zijn om de naleving van de milieudoelstellingen en taakstellingen te traceren. Het punt is dat de milieuvergunning geen betrekking heeft op alle milieuaspecten van de ‘producten, activiteiten en diensten’ van een organisatie. De organisaties heeft een eigen verantwoordelijkheid om de belangrijke milieuaspecten te selecteren. Dit zullen niet uitsluitend de milieuaspecten zijn die via de milieuvergunning worden geregeld. Er dienen derhalve vaak ook andere milieuaspecten te worden gevolgd.
Daarnaast heeft de organisatie een eigen verantwoordelijkheid om te bepalen wat de beste manier is om de milieuaspecten te meten en monitoren. Het kan zijn dat de verplichtingen die in de milieuvergunning zijn opgenomen niet adequaat zijn. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat de meetfrequentie of meetmethode die in de milieuvergunning is opgenomen onvoldoende is om de naleving van de milieudoelstellingen en taakstellingen goed te volgen. De organisatie is ervoor verantwoordelijk om, los van de verplichtingen uit de milieuvergunning, zelf te bepalen wat de juiste manier en frequentie van monitoren en meten is.
6. Wordt een ISO 14001-certificaat afgegeven voor een gehele organisatie of ook voor onderdelen ervan?
Een organisatie kan zelf kiezen of het een ISO 14001-certificaat wil behalen voor de gehele organisatie of voor bepaalde organisatieonderdelen. Wanneer een organisatie-onderdeel een eigen management heeft, dat verantwoordelijk is voor alle relevante milieuonderwerpen en de mogelijkheid heeft een eigen milieubeleid te voeren, kan dit afzonderlijk worden gecertificeerd. Dit geldt bijvoorbeeld vaak voor business units of werkmaatschappijen. Bij sommige organisaties is het beleid om elke onderdeel afzonderlijk te laten certificeren terwijl andere organisaties juist de organisatie als geheel willen laten certificeren. Het is niet mogelijk om een bepaalde activiteit, bijvoorbeeld een met veel milieuaspecten, uit te sluiten.
Op elk ISO 14001-certificaat staat de ‘scope’ van het certificaat. Daarin staat omschreven op welke activiteiten of onderdelen van de organisatie het certificaat betrekking heeft. Het is belangrijk om altijd naar de scope van het certificaat te kijken omdat alleen de scope weergeeft waarop het certificaat daadwerkelijk betrekking heeft.
7. Is de invoering van een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001 wel mogelijk in het MKB of kunnen bepaalde onderdelen worden weggelaten?
De ISO 14001-norm geeft de systematiek van het milieumanagementsysteem weer. Het milieumanagementsysteem is opgebouwd uit een vijftal samenhangende onderdelen. Deze onderdelen zijn afgeleid van de zogenaamde Deming-cirkel (plan-do-check-act cyclus). Eigenlijk kunnen er geen onderdelen worden weggelaten omdat dan het principe van de Deming cirkel niet meer werkt.
Een organisatie kan de invulling van elk onderdeel aanpassen aan de eigen omstandigheden. Bij een kleinere organisatie zal het milieumanagementsysteem een eenvoudiger zijn opgezet dan voor een grote organisatie. Bij bijvoorbeeld de inventarisatie van de milieuaspecten zal een organisatie in een branche met grotere aantallen vergelijkbare organisaties gebruik kunnen maken van branchestudies. Een grotere organisatie zal meer onderzoek op eigen kracht moeten doen. De beschrijving van taken- en verantwoordelijkheden zal voor een kleine organisatie veel eenvoudiger zijn dan voor een grote organisatie. Dat de toepassing in kleinere organisaties heel goed mogelijk is blijkt uit het overzicht van ISO 14001-gecertificeerde organisaties. Daarin zijn bijvoorbeeld diverse autospuiterijen opgenomen. Op de SCCM website is een voorbeeld van een milieumanagementsysteem voor een klein transportbedrijf beschikbaar.
<link>
voorbeeld milieumanagementsysteem klein transportbedrijf
8. Wij willen een milieumanagementsysteem invoeren en wij weten niet of we nu EMAS of ISO 14001 als uitgangspunt moeten gebruiken.
Voor het invoeren van een milieumanagementsysteem is de ISO 14001 de meest geschikte norm. Deze norm geeft heel duidelijk het concept van het milieumanagementsysteem volgens de plan-do-check-act-cyclus weer. De EMAS-verordening is geen echte norm, het woord verordening geeft dit al aan. In de verordening is wel een bijlage opgenomen met een aantal eisen waaraan een milieumanagementsysteem moet voldoen. Uit deze eisen komt de opbouw en samenhang van de verschillende onderdelen van het milieumanagementsysteem echter niet goed tot uitdrukking. Wanneer een bedrijf een beschikt over een milieumanagementsysteem dat voldoet aan de ISO 14001-norm zal ook zijn voldaan aan de eisen van de EMAS-verordening op dit punt. Gebruikelijk is dan ook dat bedrijven eerst een ISO 14001-certificaat behalen en dit certificaat als basis voor de EMAS-deelname gebruiken. Voor EMAS-deelname moet een bedrijf naast het invoeren van een milieumanagementsysteem ook een openbaar milieuverslag opstellen en laten beoordelen. Wanneer het milieumanagementsysteem eenmaal is ingevoerd zal de opstelling van het milieuverslag relatief eenvoudig zijn. Door EMAS-deelname krijgt een beoordeeld verslag een extra waarde.
9. Bij het onderdeel planning in de ISO 14001 moet een organisatie de milieuaspecten inventariseren. Hoever moet je daarmee gaan bij een niet-industriële organisatie?
Om te voldoen aan de ISO 14001-norm dienen de milieuaspecten van activiteiten van producten of diensten te worden geïdentificeerd die belangrijke effecten kunnen hebben op het milieu en die de organisatie kan beheersen en waarvan mag worden verwacht dat er invloed op kan worden uitgeoefend. Deze eis betekent dat op een brede manier naar de organisatie moet worden gekeken. Er kan niet worden volstaan met het inventariseren van bijvoorbeeld de milieuaspecten in de facilitaire organisatie. De organisatie zal zich moeten afvragen in hoeverre de diensten die worden geleverd ook een milieueffect kunnen hebben. Zo zal een school moeten kijken in hoeverre het opleidingspakket tot een milieu-effect leidt. Milieuaspecten kunnen dus ook een indirect karakter hebben, bijvoorbeeld omdat deze bij een toeleverancier optreden. Een organisatie zal moeten aantonen dat een complete inventarisatie is gemaakt en op een systematische wijze tot een keuze van de belangrijke milieuaspecten is gekomen.
Meer informatie over dit onderwerp kunt u lezen in ons informatieblad ‘Inventarisatie en evaluatie van milieuaspecten voor dienstverlenende organisaties’.
10. In hoeverre kan het milieumanagementsysteem volgens ISO 14001 worden gecombineerd met het kwaliteitszorg- of arbozorgsysteem?
Combinatie van zorgsystemen is heel goed mogelijk, zowel bij de implementatie van het zorgsysteem als bij de certificatie ervan. Elke organisatie kan zelf bepalen op welke wijze de zorgsystemen worden ingevoerd. Geheel afzonderlijk, geïntegreerd of op onderdelen geïntegreerd. Voorwaarde is dat aan alle eisen uit de verschillende normen is voldaan. De manier waarop is in de norm niet vastgelegd. De organisatie mag zelf bepalen op welke manier dat gebeurt. Van belang is wel dat goed is vastgelegd op welke manier de organisatie de verschillende zorgsystemen heeft ingevoerd. In de praktijk is te zien dat met name op het niveau van de beheersing van de activiteiten en de werkinstructies de integratie het verst gaat. Op het beleidsniveau zijn de zorgsystemen minder vaak geïntegreerd. Ook bij de certificatie van zorgsystemen worden audits gecombineerd. De certificatie-instelling zorgt ervoor dat een auditteam wordt samengesteld dat dan de verschillende zorgsystemen kan beoordelen. De audits worden zo ingedeeld dat alle relevante onderdelen uit de verschillende zorgsystemen voldoende aan bod komen. Uiteindelijk krijgt de organisatie voor elk zorgsysteem een afzonderlijk certificaat.
11. Hoe kom ik te weten welke organisaties ISO 14001 zijn gecertificeerd?
SCCM houdt een database bij van gecertificeerde bedrijven. In deze database worden alle organisaties geregistreerd die in Nederland zijn gecertificeerd door een, door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerde, certificatie-instelling. De database is beschikbaar via de website van SCCM. In de database kan worden gezocht op naam, plaats of sector.
12. De uitvoering van het milieubeleid kan toch ook in een kwaliteitszorgsysteem worden geregeld, wanneer heeft een afzonderlijk managementsysteem volgens ISO 14001 een toegevoegde waarde?
Met een kwaliteitszorgsysteem kan heel goed de uitvoering van het operationele milieubeleid worden geregeld. Dit kan voor sommige organisaties ook voldoende zijn. Ten opzichte van ISO 14001 wordt dan het cyclische proces van inventariseren en evalueren van de milieuaspecten en het steeds verdere verbeteren van de milieuprestaties gemist. Door het implementeren en certificeren van een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001 verplicht een organisatie zichzelf om de milieuprestaties steeds verder te verbeteren. Een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001 heeft een toegevoegde waarde wanneer er ook steeds echte milieuverbeteringen mogelijk zijn. Wanneer het er alleen om gaat om reeds vastliggende maatregelen ook daadwerkelijk te beheersen zou in sommige gevallen ook gebruik kunnen worden gemaakt van het kwaliteitszorgsysteem.
13. Op welk moment kan ik mijn organisatie laten certificeren volgens ISO 14001?
Het milieumanagementsysteem dient volledig te zijn geïmplementeerd en moet aantoonbaar goed werken. Certificatie is daarom alleen mogelijk wanneer het milieumanagementsysteem al enige tijd volledig operationeel is zodat de certificatie-instelling steekproefsgewijs de werking van alle onderdelen van het milieumanagementsysteem kan verifiëren. Er moet bijvoorbeeld een programma zijn voor de uitvoering van interne audits en er dienen al interne audits te zijn uitgevoerd. Alleen dan kan worden beoordeeld of de organisatie in staat is zichzelf te corrigeren. Hetzelfde geldt voor de uitvoering van de directiebeoordeling. Tijdens het implementatietraject kan al een certificatie-instelling worden geselecteerd en een planning voor het certificatieproces worden gemaakt. Voordat het echte certificatie-onderzoek plaats vindt voert de certificatie-instelling eerst een zogenaamde fase 1-audit (onderzoek) uit. Een van de doelstellingen van het fase 1-onderzoek is om te bepalen of de organisatie wel klaar is voor certificatie.
14. In hoeverre moeten onderaannemers en toeleveranciers beoordeeld worden op milieuaspecten en waar staat dat in de norm?
De ISO 14001-norm vraagt niet om een beoordeling van alle onderaannemers en toeleveranciers. De norm vraagt wel om een inventarisatie van de milieuaspecten van de activiteiten, producten èn diensten die zij kan beheersen en waarvan mag worden verwacht dat er invloed op kan worden uitgeoefend (artikel 4.3.1). Bij het onderdeel 'beheersing van werkzaamheden' (artikel 4.4.6.c) wordt om een procedure gevraagd voor het identificeren van significante milieuaspecten van de gebruikte goederen en diensten en het bekendmaken van relevante procedures aan de toeleverende organisaties. Een organisatie zal derhalve inzicht moeten hebben in hoeverre er bij onderaannemers en toeleveranciers sprake is van milieuaspecten waarop invloed kan worden uitgeoefend. Dit betekent niet dat daarvoor elke onderaannnemer en toeleverancier moet worden beoordeeld. Wel zal zichtbaar moeten zijn dat de organisatie heeft beoordeeld of er bij onderaaannemrs en/of toeleveranciers sprake is van milieuaspecten. Wanneer dit het geval is kan een vervolgstap zijn dat voor bepaalde groepen onderaannemers en/of toeleveranciers meer specifieke beoordelingen worden uitgevoerd en eisen worden gesteld aan de milieuaspecten. In het ISO 14001-certificatiesysteem van SCCM wordt een toelichting gegeven op dit onderdeel van de norm.
15. Wat kan je doen als je klachten over een bedrijf hebt of als je denkt dat ten onrechte een ISO 14001 certificaat is afgegeven?
Indien u het vermoeden heeft dat een bedrijf zich niet aan de afspraken rond het ISO 14001-certificaat houdt, kunt u een klacht indienen. Klachten met betrekking tot het certificatieproces, kunt u bij de verschillende betrokken organisaties indienen: het bedrijf zelf, de certificatie-instelling (CI), de Raad voor Accreditatie (RvA) of bij SCCM. Natuurlijk kunt u ook een klacht indienen bij het bevoegd gezag, maar deze klacht moet dan betrekking hebben op de vergunning van het bedrijf.
Alle betrokken organisaties hebben hun eigen procedures voor de behandeling van klachten. De CI controleert de klachtenafhandeling bij bedrijven, de RvA controleert de afhandeling van klachten bij de CI’s. Klachten over het bedrijf worden bij het bedrijf ingediend, vindt u een bedrijf ten onrechte een certificaat heeft dan richt u zich tot de CI. Hiervoor kunt u eventueel ook bij SCCM terecht. Klachten over de werking van de CI richt u aan de RvA of SCCM.
16. In hoeverre moet je als bedrijf je omgeving informeren over je activiteiten tot het verkrijgen van een ISO 14001-certificaat?
Het is niet verplicht om de omgeving te informeren over het verkrijgen of het hebben van een milieumanagementsysteem of certificaat. De organisatie moet in het milieumanagementsysteem vastleggen op welke wijze en over welke onderwerpen zij met de omgeving wil communiceren. Dit kan bijvoorbeeld met het bevoegd gezag, leveranciers, milieuorganisaties of omwonenden. De certificerende instelling beoordeelt of de door het bedrijf bepaalde communicatiestrategie, past bij de milieuaspecten van de organisatie. Een klein bedrijf met weinig milieuaspecten behoeft veel minder externe communicatie dan een groot bedrijf met een grote milieu-impact waarbij ook de milieuorganisaties betrokken zijn. Het kan dus zijn dat een bedrijf geen contact zoekt met omwonenden voordat het een ISO 14001-certificaat krijgt.
17. Volgens de ISO 14001 moet ik de milieuwet- en regelgeving periodiek checken op wijzigingen. Hoe doe ik dat?
ISO 14001 vereist dat de eisen worden geïdentificeerd die betrekking hebben op de processen, producten en diensten van de organisatie. Het is daarbij niet voldoende om aan te geven dat bijvoorbeeld de Wet milieubeheer van toepassing is, hierbij moet specifiek aangegeven worden welke uitvoeringsbesluiten. Om dit overzicht actueel te houden, moeten wijzigingen in wet- en regelgeving hierin worden bijgehouden. In de norm is geen frequentie vastgelegd, maar het is redelijk om dit tenminste een keer per jaar te doen.
Je kunt op verschillende manieren op de hoogte blijven van wijzigingen. Bijvoorbeeld door een abonnement op de staatscourant, een nieuwsbrief milieuwetgeving of een regelmatige update via een abonnement op een database met wetgeving. De meeste branche organisaties houden wijzigingen in wetgeving bij voor hun leden, sommige bedrijven laten zich door de BMD of een adviesbureau informeren of door nieuwsbrieven die soms door bevoegde gezagen worden uitgegeven. Afhankelijk van de organisatie wordt er een of meerdere methoden gekozen.
18. Als een bedrijf verhuist naar een nieuwe locatie, kan het ISO 14001-certificaat dan automatisch worden meegenomen, worden er van het bedrijf nog acties verwacht en krijgt het bedrijf een nieuw certificaat voor deze nieuwe locatie?
Het certificaat kan zeker niet automatisch worden meegenomen. Een verhuizing heeft over het algemeen grote gevolgen voor de organisatie. Zo zullen vergunningplichtige bedrijven ook een nieuwe vergunning nodig hebben. De CI zal moeten vaststellen of het milieumanagementsysteem is toegesneden op de omstandigheden op de nieuwe locatie en ook of het systeem op de nieuwe locatie functioneert. Dit wil niet zeggen dat er een nieuw certificaat hoeft te komen. Wanneer er geen adres op het certificaat staat en de activiteiten van de organisatie niet zijn gewijzigd is het niet nodig een nieuw certificaat af te geven.
In de praktijk zal het zo zijn dat de CI bij de planning van de audits rekening zal houden met een voorgenomen verhuizing. Daarnaast komt een verhuizing over het algemeen 'niet uit de lucht vallen' en zal de CI al bij audits tijdens de voorbereiding van de verhuizing beoordelen of de gevolgen van de verhuizing voor o.a. de inventarisatie van de milieuaspecten en wet- en regelgeving door het bedrijf in kaart zijn gebracht. Een bedrijf is namelijk verplicht om ook de gevolgen van een voorgenomen verhuizing voor het milieu binnen het milieumanagementsysteem te beheersen.
19. Ik heb begrepen dat er een norm is voor het uitvoeren van milieu-audits. Is deze norm ook van toepassing op mijn bedrijf dat ISO 14001, ISO 50001 of OHSAS 18001 gecertificeerd is? Zo ja, hoe ga ik met deze norm om?
Voor het uitvoeren van zowel kwaliteits- als milieumanagementsysteemaudits is de ISO 19011 beschikbaar. Aangezien de ISO 19011 geen norm is, maar een richtlijn, hebben de gebruikers de vrijheid om te bepalen op welke wijze deze richtlijn te gebruiken. De richtlijn biedt praktische informatie voor de voorbereiding, uitvoering en nazorg van de audits. Ook wordt er uitvoerig in gegaan op de bekwaamheid van auditors. Indien u gecertificeerd bent voor ISO 14001, ISO 50001 OHSAS 18001 of ISO 9001, dan is deze richtlijn ook voor u van toepassing. Om te kunnen voldoen aan een van deze normen dient u op een gedegen manier uw interne audits voor te bereiden en uit te voeren. De ISO 19011 maar ook het informatieblad ‘Het uitvoeren van interne audits’ kunnen u helpen dit op een goede manier te doen.
20. Ik ben bezig met het opzetten van een milieumanagementsysteem. Een van de onderdelen uit de ISO 14001-norm is het inventariseren en evalueren van milieuaspecten. Welk belang wordt hier binnen het zorgsysteem aan gehecht en hoe voer ik de inventarisatie het beste uit?
Het register van milieuaspecten wordt ook wel gezien als de basis van het milieumanagementsysteem. Als bekend is welke milieuaspecten er door het bedrijf worden veroorzaakt, wordt hiermee duidelijk waar in het milieumanagementsysteem op geconcentreerd moet worden. De milieuaspecten van het bedrijf moeten beheerst en verminderd worden. Kennis van de milieuaspecten is dus nodig voor het opstellen van de juiste procedures en werkinstructies van het bedrijf, het vastleggen van taken en verantwoordelijkheden, het bepalen van het beleid en de doelstellingen en voor het maken van afspraken met derden. Milieuaspecten van activiteiten die aan derden worden uitbesteed, moeten, waar mogelijk, ook beheerst en verminderd worden. Voor het uitvoeren van een inventarisatie milieuaspecten en de evaluatie hiervan, heeft SCCM een informatieblad voor productie organisaties en een informatieblad voor dienstverlenende organisaties.
21. In de ISO 14001 staat dat we als organisatie die milieuaspecten moeten beheersen waarop wij invloed kunnen uitoefenen. In hoeverre moeten wij hiervoor derden aanspreken die ons diensten en/of producten leveren of is het vragen naar een ISO 14001-certificaat voldoende?
De kern van ISO 14001 is het verminderen van de milieubelasting van die samenhangen met de milieuaspecten die de organisatie kan beïnvloeden. Dit kunnen milieuaspecten zijn die door leveranciers worden veroorzaakt. De verantwoordelijkheid in de keten hangt dus samen met concrete milieuaspecten en niet met milieumanagement in brede zin. Verwacht mag worden dat er een overzicht is van belangrijke milieuaspecten die samenhangen met door derden geleverde diensten en/of producten. De aanwezigheid van een ISO 14001-certificaat is belangrijk omdat de afnemer dan weet dat de naleving van wet- en regelgeving bij de leverancier is geborgd en er een goed inzicht is in de milieuaspecten en er wordt gewerkt aan verbetering. De vraag is alleen of de leverancier ook prioriteit legt bij de milieuaspecten die voor de afnemer belangrijk zijn. Daarom kan niet kan niet worden volstaan met het eisen van een ISO 14001-certificaat bij een leverancier. Uw organisatie zal ook zelf moeten nadenken over de belangrijke milieuaspecten en moeten borgen dat prestatie-eisen bijvoorbeeld in een bestek of opdracht zijn vastgelegd. Vervolgens mag van de opdrachtgever worden verwacht dat toezicht wordt gehouden op de naleving van gemaakte afspraken.
22. Wat is de betekenis van certificatie in relatie tot de naleving van wet- en regelgeving?
SCCM heeft een notitie geschreven om deze vraag te kunnen beantwoorden. U kunt hem hier downloaden.




