Veelgestelde vragen ISO 50001 en ISO 14001 CO2-reductie

Dit is helaas niet mogelijk. Het certificaat is gekoppeld aan een ISO 14001-certificaat, dat gebaseerd is op het SCCM-certificatieschema voor ISO 14001 en bij SCCM is of wordt geregistreerd. De database met ISO 14001-certificaten staat op de website van SCCM.

Dit kan alleen wanneer het ISO 14001-certificaat is verstrekt op basis van het ISO 14001-certificatieschema van SCCM (en dus bij SCCM staat geregistreerd). Certificatie-instellingen kunnen het certificatieschema van SCCM toepassen onder buitenlandse accreditatie wanneer ze daar een overeenkomst voor hebben met SCCM.

Het certificaat voor CO2-reductiemanagement is gekoppeld aan het ISO 14001-certificaat. Het ISO 14001-certificaat moet onder accreditatie zijn verstrekt en zijn gebaseerd op het SCCM-certificatieschema voor ISO 14001. Het certificaat voor CO2-reductiemanagement wordt niet afgegeven onder accreditatie van de RvA of van een andere accreditatie-instelling. De certificerende instelling moet wel een overeenkomst met SCCM aangaan voor gebruik van het schema.

Wanneer een organisatie ISO 14001-gecertificeerd is, dan is de keuze afhankelijk van de vraag of het certificaat ook internationaal moet worden gebruikt. Als dit belangrijk is, dan is ISO 50001 een logische keuze, omdat dit een internationale norm is. Wanneer er veel energie wordt verbruikt kan dit ook reden zijn om voor ISO 50001 te kiezen. Mogelijk bestaat dan behoefte om het operationele energiemanagement zwaarder te borgen. Bij ISO 50001 worden alle onderdelen van de plan-do-check-act-cyclus vanuit de invalshoek energie elke keer geaudit. Een vergelijking tussen de tweee normen is opgenomen in ons Informatieblad CO2 reductie met ISO 14001 en ISO 50001.

Onderdeel van het managementsysteem is het voldoen aan wet- en regelgeving. Op de pagina Invoering ISO 50001 / ISO 14001 CO2-reductie wordt aangegeven bij welke wettelijke eisen de verschillende certificaten helpen.

Het energiemanagementsysteem is opgebouwd uit samenhangende onderdelen die zijn afgeleid van de zogenaamde Deming-cirkel (plan-do-check-act-cyclus). Eigenlijk kunnen er geen onderdelen worden weggelaten omdat dan het principe van de Deming-cirkel niet meer werkt. Een organisatie kan de invulling van elk onderdeel aanpassen aan de eigen omstandigheden. Bij een kleinere organisatie zal het energiemanagementsysteem eenvoudiger zijn opgezet dan voor een grote organisatie. 

De tijdsduur van een certificatieaudit wordt door de certificatie-instelling op basis van een groot aantal factoren berekend. De milieu-impact van de activiteiten, de grootte van de organisatie, of er in ploegendienst wordt gewerkt en of het managementsysteem gecombineerd is met kwaliteit en/of gezond en veilig werken zijn een aantal belangrijke factoren voor de tijdsduur.
Op basis van een intakegesprek geven certificatie-instellingen een indicatie van de tijd en kosten die gemoeid zijn met het vooronderzoek, het certificatieonderzoek en de periodieke controles. Certificatie-instellingen zijn daarbij verplicht om de internationale IAF-richtlijn voor tijdsbesteding te gebruiken (IAF MD5). De tijdsbesteding voor CO2-reductiemanagement met ISO 14001 staan in het certificatieschema.  De tijdsbesteding voor ISO 50001-certificatie is vastgelegd in de ISO 50003-norm.

De bij SCCM aangesloten certificatie-instellingen (CI’s) zijn allemaal geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) en/of een buitenlandse accreditatie-instelling, die lid is van IAF (International Accreditation Forum). Een accreditatie is gekoppeld aan bepaalde bedrijfstakken,‘de scope’ van de accreditatie. De ‘scope’ van de accreditatie is afhankelijk van de kennis en ervaring van de certificatie-instelling over de verschillende bedrijfstakken. Het verschilt daarom voor hoeveel bedrijfstakken een certificatie-instelling geaccrediteerd is. Belangrijk is te beoordelen of de certificatie-instelling voor uw bedrijfstak geaccrediteerd is. Op de website van de RvA vindt u de Nederlandse accreditaties per certificatie-instelling.

Let op dat niet alle certificatie-instellingen geaccrediteerd zijn voor ISO 50001 en er geen accreditatie is voor het CO2-reductieschema met ISO 14001. Voor dit schema en ongeaccrediteerde audits voor ISO 50001, doet SCCM het toezicht bij de certificerende instellingen. In het overzicht gecertificeerde organisaties is aangegeven welke certificatie-instellingen deze schema’s mogen aanbieden.

Een belangrijk criterium bij de keuze van de certificatie-instelling is of deze een toegevoegde waarde kan leveren en de organisatie kan stimuleren tot een steeds verdere verbetering van het managementsysteem. De kwaliteiten van de auditors, zowel de inhoudelijke deskundigheid, bekendheid met de activiteiten van de organisatie als de wijze van werken spelen dan een belangrijke rol. Gebruikelijk is om bij de keuze van een certificatie-instelling met verschillende certificatie-instellingen te spreken om kennis te maken met hun werkwijze. 

De gehele organisatie of bepaalde organisatieonderdelen kunnen worden gecertificeerd. Wanneer een organisatieonderdeel een eigen management heeft, dat verantwoordelijk is voor alle significante energiegebruikers en de mogelijkheid heeft een eigen energiebeleid te voeren, dan kan dit afzonderlijk worden gecertificeerd. Dit geldt bijvoorbeeld vaak voor een business unit of werkmaatschappij. Bij sommige organisaties is het beleid om elke onderdeel afzonderlijk te laten certificeren, terwijl andere organisaties juist de organisatie als geheel willen laten certificeren. Het is niet mogelijk om een bepaalde activiteit, bijvoorbeeld een met een groot energieverbruik, uit te sluiten. Op elk ISO 50001-certificaat staat de ‘scope’ of toepassingsgebied van het certificaat. Daarin staat omschreven op welke activiteiten of onderdelen van de organisatie het certificaat betrekking heeft. 

De norm vraagt niet dat je met al je stakeholders contact hebt om te inventariseren wat de wensen en behoeften zijn. Wel moet aannemelijk zijn dat de geïdentificeerde wensen en behoeften passen bij de betreffende stakeholders. Van bijvoorbeeld klanten/opdrachtgevers weet je via de opdrachten/offerteverzoeken misschien al genoeg van de wensen en behoeften, waardoor contact niet nodig is. Bij andere stakeholders is het misschien wel noodzakelijk om de wensen en behoeften rechtstreeks te inventariseren. De ervaring leert dat het ook een kans is om op een andere manier met stakeholders in gesprek te komen. Bij een audit zal de auditor vragen naar de onderbouwing en aannemelijkheid van de analyse.

Bij de contextanalyse gaat het om het krijgen van inzicht in de belangrijke punten of ontwikkelingen die zowel binnen als buiten de organisatie spelen en die relevant (kunnen) zijn voor het behalen van het beoogde resultaat van het milieumanagementsysteem. De punten of ontwikkelingen worden relevant wanneer er op de korte of langere termijn voor het milieu en/of de organisatie relevante risico’s of kansen aan verbonden zijn. Zie ons Informatieblad Contextanalyse. 

ISO 50001 vereist dat de eisen worden geïdentificeerd die betrekking hebben op de energie-efficiency, energieverbruik en energiegebruik van de organisatie. Het is daarbij niet voldoende om aan te geven dat bijvoorbeeld de Omgevingswet van toepassing is. Hierbij moet specifiek aangegeven worden welke artikelen van toepassing zijn. Zie ons informatieblad Naleving van wet- en regelgeving met een milieumanagementsysteem. Om dit overzicht actueel te houden, moeten wijzigingen in wet- en regelgeving hierin worden bijgehouden. In de norm is geen frequentie vastgelegd, maar het is redelijk om dit ten minste een keer per jaar te doen.

Je kunt op verschillende manieren op de hoogte blijven van wijzigingen. Bijvoorbeeld door een abonnement op de Staatscourant, een abonnement op de nieuwsbrief van het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) of een regelmatige update via een abonnement op een database met wetgeving. Sommige brancheorganisaties houden wijzigingen in wetgeving bij voor hun leden, sommige bedrijven laten zich door een adviseur informeren of door nieuwsbrieven die soms door bevoegde gezagen worden uitgegeven. SCCM houdt voor leden van mijn.sccm twee keer per jaar de belangrijkste wijzigingen in wet- en regelgeving bij. Afhankelijk van de organisatie worden er één of meerdere methoden gekozen.
 

Een verhuizing heeft over het algemeen grote gevolgen voor de organisatie. Zo zullen vergunningplichtige bedrijven ook een nieuwe vergunning nodig hebben. De certificatie-instelling zal moeten vaststellen of het energiemanagementsysteem is toegesneden op de omstandigheden op de nieuwe locatie en ook of het systeem op de nieuwe locatie functioneert. Het adres op het certificaat moet wel worden aangepast waardoor er een nieuw certificaat moet worden afgegeven.

In de praktijk zal het zo zijn dat de certificatie-instelling bij de planning van de audits rekening zal houden met een voorgenomen verhuizing. Daarnaast komt een verhuizing over het algemeen 'niet uit de lucht vallen' en zal de certificatie-instelling al bij audits tijdens de voorbereiding van de verhuizing beoordelen of de gevolgen van de verhuizing voor onder andere de energiebeoordeling, het energieverbruik en energiegebruik in kaart zijn gebracht. 
 

Voor het uitvoeren van managementsysteemaudits is de ISO 19011 beschikbaar. Aangezien de ISO 19011 geen norm is, maar een richtlijn, hebben de gebruikers de vrijheid om te bepalen hoe deze richtlijn te gebruiken. De richtlijn biedt praktische informatie voor de voorbereiding, uitvoering en nazorg van interne audits. Ook wordt er uitvoerig ingegaan op de bekwaamheid van auditors. De richtlijn biedt informatie om op een gedegen manier interne audits voor te bereiden en uit te voeren. Naast de ISO 19011 geeft ook het Informatieblad Het uitvoeren van interne audits van SCCM suggesties voor de uitvoering van interne audits.

De verschillende managementsysteemnormen zoals ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 en ISO 50001 hebben allemaal dezelfde structuur. Hierdoor is het goed mogelijk een gecombineerd managementsysteem op te zetten.

Elke organisatie kan zelf bepalen op welke wijze de managementsystemen worden ingevoerd. Geheel afzonderlijk, geïntegreerd of op onderdelen geïntegreerd. Voorwaarde is dat aan alle eisen uit de verschillende normen wordt voldaan. De manier waarop is in de norm niet vastgelegd. De organisatie mag zelf bepalen op welke manier dat gebeurt. Van belang is wel dat goed is vastgelegd op welke manier de organisatie de verschillende managementsystemen heeft ingevoerd. 

Ook bij de certificatie van managementsystemen worden audits gecombineerd. De certificatie-instelling zorgt ervoor dat een auditteam wordt samengesteld dat alle verschillende managementsystemen kan beoordelen. De audits worden zo ingedeeld dat alle relevante onderdelen uit de verschillende managementsystemen voldoende aan bod komen. Uiteindelijk krijgt de organisatie voor elk managementsysteem een afzonderlijk certificaat.

SCCM houdt een database bij van gecertificeerde organisaties. In deze database worden alle organisaties geregistreerd die in Nederland zijn gecertificeerd door een bij SCCM aangesloten certificatie-instelling. In de database kan worden gezocht op naam, plaats of sector.

Denkt u dat een gecertificeerde organisatie zich niet aan de afspraken van het certificaat houdt, dan kunt u een klacht indienen bij de betreffende organisatie. De organisatie moet hier op basis van de eisen in de norm op reageren. 
Klachten met betrekking tot het certificatieproces, kunt u indienen bij de organisatie zelf, de certificatie-instelling, de Raad voor Accreditatie (RvA) of bij SCCM. Natuurlijk kunt u ook een klacht indienen bij het bevoegd gezag, maar deze klacht moet dan betrekking hebben op de vergunning of de naleving van de wettelijke eisen door het bedrijf.

Alle betrokken organisaties hebben hun eigen procedures voor de behandeling van klachten. De certificatie-instelling controleert de klachtenafhandeling bij bedrijven, de RvA controleert de afhandeling van klachten bij de certificatie-instellingen. Klachten over het bedrijf worden bij het bedrijf ingediend. 

Vindt u dat een bedrijf ten onrechte een certificaat heeft, dan richt u zich tot de certificatie-instelling. Hiervoor kunt u eventueel ook bij SCCM terecht. Klachten over de werking van de certificatie-instelling richt u aan de RvA of SCCM. Informatie over het indienen van klachten vindt u hier.