Relatie ISO 45001 met andere normen

Managementsystemen goed te integreren

Wanneer een organisatie al beschikt over een managementsysteem op basis van ISO 9001 en/of ISO 14001 betekent dit dat het ‘huis’ er al is. Een aantal ‘kamers’ (onderdelen van de norm) zullen alleen gedeeltelijk opnieuw moeten worden ‘ingericht’. Omdat de ‘plattegrond’ en de ‘weg in huis’ al bekend zijn zal dit veel sneller gaan dan het volledig opnieuw opzetten van het managementsysteem. Het zal van de aard van de activiteiten afhangen in hoeverre onderdelen van het systeem opnieuw moeten worden ‘ingericht‘.

Een aantal voorbeelden

• De door de directie vast te leggen beleidsuitgangspunten kunnen voor kwaliteit, milieu en G&VW worden gecombineerd in één verklaring.
• De aanpak voor de contextanalyse ISO 14001 kan worden gebruikt voor ISO 45001 en worden aangevuld met de belangrijke punten en behoeften en verwachtingen van belanghebbenden ten aanzien van G&VW (zie voor suggesties het infoblad van SCCM).
• In zowel ISO 14001 als ISO 45001 is veel aandacht voor het identificeren en evalueren van risico’s en kansen. Het is afhankelijk van de organisatie en de gehanteerde methodiek of het mogelijk en/of praktisch is om de identificatie van risico’s en kansen voor beide normen te combineren.
• Interne audits kunnen heel goed gecombineerd worden uitgevoerd. Uiteindelijk komen de onderwerpen kwaliteit, milieu en G&VW samen in de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden en zullen ook dezelfde medewerkers binnen de organisatie worden betrokken.

Verschil tussen ISO 45001 en de Safety Culture Ladder (Veiligheidsladder)? 

De Veiligheidsladder (SCL) is een certificeringsregeling waarbij de veiligheidscultuur en het veiligheidsbewustzijn binnen alle niveaus in een organisatie worden beoordeeld. De SCL is een initiatief bedoeld voor bedrijven werkzaam in de bouw en aanverwante sectoren. ISO 45001 en de SCL kunnen als ‘complementair’ worden gezien en niet als ‘concurrerend’. Eén van de eisen in de ISO 45001 is dat de directie moet zorgen voor een zodanige cultuur binnen de organisatie dat deze ondersteunend is aan het behalen van de G&VW-doelstellingen. De SCL kan gebruikt worden als verdieping. Opdrachtgevers in de bouw vragen meestal om zowel een SCL-certificaat als een ISO 45001- en/of VCA-certificaat.

Verschil tussen ISO 45001 en VCA 

ISO 45001 is een managementsysteem en VCA is een checklist met een combinatie van maatregen en elementen van een managementsysteem. VCA-certificering is gericht op de bouw-, installatie- en aanverwante sectoren. ISO 45001 is in elke sector toepasbaar en heeft in tegenstelling met de VCA-norm geen verschillende versies. Bij VCA worden de maatregelen die een organisatie moet nemen, voorgeschreven en bij ISO 45001 bepaalt de organisatie op basis van de risico’s die aan de orde zijn zelf de maatregelen die nodig zijn.

Bij VCA is het verplicht dat alle bij de uitvoering betrokken personen beschikken over een VCA-persoonscertificaat. Bij ISO 45001 is de organisatie verplicht om ervoor te zorgen dat alle medewerkers over competenties beschikken om de G&VW-doelen te behalen. Bij ISO 45001-gecertificeerde organisaties die in de bouw werkzaam zijn is het behalen van een VCA-diploma door medewerkers daar bijna altijd onderdeel van.

De belangrijke verschillen zijn in een gezamenlijke brochure uitgewerkt. Een aantal andere belangrijke kenmerken van ISO 45001 ten opzichte van VCA-certificering zijn:

• ISO 45001 richt zich op veiligheid én gezondheid in brede zin;
• ISO 45001 is een compleet managementsysteem (inclusief compliancemanagement);
• ISO 45001 kent geen verschillende versies; alle eisen zijn voor iedereen van toepassing;
• ISO 45001 richt zich op de alle medewerkers en niet alleen op de bij de uitvoering betrokkenen;
• ISO 45001 wordt wereldwijd toegepast.

ISO 45003 

De ISO 45003-norm is ontwikkeld om organisaties te helpen bij het aanpakken van risico’s die vallen onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Hieronder vallen risico’s in verband met werkdruk en ongewenst gedrag. Deze risico’s zijn bij veel organisaties een oorzaak voor ziekteverzuim. De ISO 45003 geeft voor de verschillende onderdelen van het managementsysteem uit ISO 45001 ideeën voor de wijze waarop deze vanuit de PSA-invalshoek kunnen worden ingevuld. De ISO 45003 is bedoeld als een toelichtend document en niet bedoeld als een normatief document op basis waarvan certificatie mogelijk is. Organisaties met ISO 45001 zijn dan ook vrij in het wel of niet gebruiken van ISO 45003.